Trebbiano di Romagna

Trebbiano di Romagna là tên gọi dành cho vang trắng làm từ giống Trebbiano ở nửa phía đông vùng Emilia-Romagna. Chai ở đây thường nhẹ, chua, uống trẻ — đúng dạng rượu bàn ăn hằng ngày của địa phương.

Nhưng bản thân giống nho ấy thì có một tiểu sử lớn hơn nhiều so với danh tiếng khiêm tốn của nó.

Không phải một giống, mà là cả một họ

Trebbiano không phải một giống nho duy nhất mà là một họ gồm nhiều dòng địa phương khác nhau, mỗi vùng một kiểu. Dòng ở Romagna là Trebbiano Romagnolo; dòng ở Toscana là Trebbiano Toscano; Abruzzo có dòng riêng của mình.

Chúng chia nhau cái tên nhưng không hoàn toàn giống nhau về hương vị hay chất lượng, và đó là lý do người ta khó nói một câu chung nào đúng cho tất cả.

Một phần ba lượng vang trắng của nước Ý

Đây là một trong những giống nho được trồng rộng nhất thế giới. Riêng ở Ý, Trebbiano chiếm khoảng một phần ba tổng lượng vang trắng làm ra.

Con số ấy đến từ đâu? Từ năng suất. Trebbiano cho rất nhiều quả, cây khoẻ, dễ trồng, và độ chua luôn cao kể cả ở xứ nóng. Với người trồng nho, đó là những phẩm chất rất thực tế.

Mặt trái cũng nằm ngay đó: rượu ra thường tươi và dễ uống nhưng ít cá tính, và không để lâu được. Đây là giống của số lượng chứ không phải của danh tiếng.

Trebbiano xuất hiện trong hơn 80 tên gọi bảo hộ của Ý, nhưng chỉ có bảy tên gọi dành riêng cho nó — và Romagna là một trong bảy cái tên đó.

Chính giống nho này làm nên Cognac

Đây là chi tiết đáng nhớ nhất. Dòng Trebbiano Toscano khi sang Pháp mang tên Ugni Blanc, và ở đó nó là giống trắng được trồng nhiều nhất cả nước.

Lý do là chính cái tật khiến nó bị chê khi làm vang: độ chua rất cao và cồn thấp. Với rượu vang, đó là chai mỏng. Nhưng với rượu mạnh thì hoàn hảo — độ chua cao giữ cho rượu nền không hỏng, và cồn thấp buộc phải chưng cất nhiều rượu nền cho một lít thành phẩm, cô lại thành hương.

Cả Cognac lẫn Armagnac đều dựa trên giống này. Nó cũng là nguyên liệu làm giấm balsamic.

Nói cách khác: cùng một giống nho, làm vang thì bị coi là tầm thường, làm rượu mạnh thì làm nên hai cái tên danh giá nhất nước Pháp.

Đường đi của một giống nho

Trebbiano đã có ở Ý từ thời La Mã. Một dòng của nó được ghi nhận ở Bologna vào thế kỷ 13.

Nó sang Pháp có lẽ trong thế kỷ 14, thời các giáo hoàng dời triều về Avignon — một trong những đợt di chuyển giống nho lớn của châu Âu trung cổ.

Năm 1832, James Busby mang nó tới Úc dưới cái tên "White Hermitage". Trong khoảng 1924 đến 1930, nó được lai với Gewürztraminer để tạo ra giống Manzoni rosa.

Chai Trebbiano uống ra sao

Màu vàng rơm nhạt, mùi chanh, táo xanh, đôi khi một nét hoa trắng. Trong miệng nhẹ, chua rõ, hậu vị ngắn và sạch.

Đây không phải chai để ngồi ngẫm. Nó là chai để rót vào bữa ăn, uống lạnh, và làm đúng việc của mình: rửa miệng giữa các món.

Kho đang có gì

Hai chai, đều của Cantine Leonardo da Vinci — nhà đặt tên sản phẩm theo các công trình kiến trúc trong vùng:

Duomo di Faenza — theo tên nhà thờ lớn thành phố Faenza, nơi cũng nổi tiếng về nghề gốm men.

Rocca di Cesena — theo tên pháo đài Malatesta trên đồi nhìn xuống thành phố Cesena.

Rót và ăn với gì

Nhiệt độ — 8 đến 10 độ C. Chai kiểu này cần uống lạnh; ấm lên thì độ chua trơ ra và phần hương vốn đã ít lại càng mờ.

Rót ra bình — không cần.

Ăn với gì — hải sản hấp, cá chiên, gỏi, nem rán, salad, món có chanh và rau thơm. Độ chua cao khiến nó đi rất tốt với đồ chiên rán.

Để dành — không. Uống trong vòng một tới hai năm kể từ vụ.

Chọn chai nào

Bữa hải sản hoặc bữa có nhiều món chiên — chai trắng kiểu này làm đúng việc với giá dễ chịu.

Muốn chai trắng Ý có cá tính hơn — tìm sang Verdicchio của Marche hoặc Soave của Veneto.

Nếu bắt gặp chai Albana của chính vùng Romagna — nên thử. Đó là giống trắng bản địa đã làm nên vang trắng DOCG đầu tiên của nước Ý.