Saint-Émilion

Saint-Émilion là tên gọi lớn nhất của Libournais: khoảng 5.400 hecta trải trên chín xã, chiếm chừng 6% toàn bộ diện tích vườn nho Bordeaux. Thị trấn đá vôi cùng tên đã làm rượu từ thời La Mã và được UNESCO ghi danh năm 1999 — trường hợp hiếm khi cả một vùng vườn nho, chứ không riêng một công trình, được công nhận.

Bảng phân hạng biết thay đổi

Đây là điểm phân biệt lớn nhất giữa Saint-Émilion và tả ngạn. Bảng 1855 của Médoc gần như bất động suốt gần hai thế kỷ — chỉ đổi đúng một lần. Bảng của Saint-Émilion, lập năm 1955, được thiết kế để rà lại khoảng mười năm một lần: các đợt đã diễn ra vào 1969, 1986, 1996, 2006, 2012 và 2022.

Ba bậc, từ trên xuống:

1. Premier Grand Cru Classé A — bậc cao nhất.
2. Premier Grand Cru Classé B.
3. Grand Cru Classé.

Bảng 2022, có hiệu lực tới vụ 2031, gồm 14 Premier Grand Cru Classé (2 hạng A và 12 hạng B) cùng 71 Grand Cru Classé. Hai cái tên hạng A hiện nay là Château Pavie và Château Figeac.

Vì sao danh sách hạng A ngắn đi

Người theo dõi rượu Bordeaux sẽ thấy thiếu vài cái tên quen. Ba nhà lớn đã tự rút khỏi bảng: Château Angélus năm 2021, rồi Château Ausone và Château Cheval Blanc năm 2022. Họ cho rằng cách chấm điểm hiện nay đặt quá nhiều trọng số vào những thứ ngoài chất rượu.

Trước đó, đợt 2006 đã gây một vụ kiện kéo dài nhiều năm: bốn nhà bị hạ bậc kiện lại, với lý do một số thành viên hội đồng thẩm định là thương nhân có quan hệ làm ăn với các château được chấm. Toà xử theo hướng khôi phục bảng 1996 cho các vụ từ 2006 đến 2009.

Với người mua, bài học rút ra khá thực dụng: ở Saint-Émilion, thứ hạng trên nhãn nói ít hơn tên château và tên người làm rượu. Một nhà rút khỏi bảng không hề làm rượu dở đi.

Bốn vùng vệ tinh

Phía bắc và đông bắc thị trấn có bốn tên gọi được phép ghép chữ Saint-Émilion vào tên mình: Montagne-Saint-Émilion (lớn nhất), Lussac-Saint-Émilion, Puisseguin-Saint-Émilion và Saint-Georges-Saint-Émilion (nhỏ nhất).

Đây không phải Saint-Émilion, và nhãn ghi rõ điều đó. Nhưng đất và giống nho gần giống, còn giá thì thấp hơn hẳn — nên các vùng vệ tinh là chỗ đáng tìm khi muốn kiểu rượu ấy mà không trả tiền cho cái tên.

Đất và giống nho

Ba nền đất chính nằm cạnh nhau trong một vùng nhỏ: cao nguyên đá vôi quanh thị trấn, sườn dốc bao quanh cao nguyên ấy, và vùng đất thấp pha cát và sỏi ở chân dốc. Cùng một nhà làm rượu, cùng một giống nho, hai khoảnh cách nhau vài trăm mét có thể cho hai chai khác hẳn — điều này giải thích vì sao bảng phân hạng ở đây chấm theo từng château chứ không theo xã như tả ngạn.

Giống nho thì thống nhất: Merlot làm nền, Cabernet Franc cho nét thanh và mùi lá, Cabernet Sauvignon chỉ góp phần nhỏ ở những khoảnh có sỏi.

Kho đang có gì

Phần lớn số chai mang tên gọi Saint-Émilion Grand Cru, trong đó có Château Fombrauge — một Grand Cru Classé, Château La Gaffelière, Château La Dominique, Château Laroque, Château Fonroque, Château La Grace Dieu - Les Menuts và Clos des Menuts.

Ở bậc tên gọi thường có Château Le Freyche và Château Tour du Cauze. Từ vùng vệ tinh nhỏ nhất có Château La Rose St Georges của nhà Joseph Janoueix, mang tên gọi Saint-Georges-Saint-Émilion.

Lưu ý khi đọc nhãn: vài chai trong số trên là rượu hạng hai của château lớn — Relais de la Dominique, Les Tours de Laroque, Clos La Gaffeliere, Château Cartier. Cách nhận diện chung cho cả Bordeaux nằm ở trang Bordeaux.

Chọn chai nào

• Thử lần đầu — một chai Saint-Émilion Grand Cru của château không quá nổi tiếng. Đây là điểm cân bằng tốt nhất giữa chất và giá của cả vùng.
• Bữa cơm thường — chai mang tên gọi Saint-Émilion trơn, hoặc một chai từ vùng vệ tinh.
• Muốn château có tên nhưng ngân sách vừa — rượu hạng hai của các Grand Cru Classé.
• Để dành hoặc làm quà — chai Grand Cru Classé, và hỏi kỹ năm vụ.