Chianti

Chianti là tên gọi vang đỏ nổi tiếng nhất của Toscana, làm chủ yếu từ giống Sangiovese. Điều ít người biết là cái tên này có một lịch sử pháp lý dài hơn gần như mọi tên gọi rượu khác trên thế giới.

Ranh giới vẽ từ năm 1716

Năm 1716, Đại công tước Cosimo III de' Medici chính thức định ranh giới vùng Chianti, chỉ định ba làng Castellina, Gaiole và Radda cùng với Greve là những nơi được công nhận làm rượu Chianti.

Đó là một trong những lần khoanh vùng rượu sớm nhất từng được ghi nhận — trước hệ AOC của Pháp hơn hai thế kỷ. Ba làng ấy cộng Greve chính là lõi của Chianti Classico ngày nay.

Năm 1932, chính phủ Ý mở rộng vùng Chianti ra rất nhiều so với ranh giới cũ. Đây là gốc rễ của mọi nhầm lẫn về sau: từ đó chữ Chianti vừa chỉ vùng lõi lịch sử vừa chỉ một dải đất rộng gấp nhiều lần.

Công thức của một nam tước

Giữa thế kỷ 19, nam tước Bettino Ricasoli đưa ra công thức pha rượu hiện đại lấy Sangiovese làm nền. Công thức ấy định hình Chianti trong hơn một trăm năm sau đó.

Nhưng nó cũng để lại một di sản gây tranh cãi: trong nhiều thập kỷ, chai Chianti đỏ được phép — thậm chí bị buộc — có một phần nho trắng. Mãi tới năm 2006, Chianti Classico mới cấm hẳn nho trắng trong chai đỏ.

Luật hôm nay

Chianti được cấp hạng DOC năm 1967. Đến năm 1995, việc làm Chianti từ 100% Sangiovese mới chính thức hợp pháp — trước đó luật buộc phải pha thêm.

Công thức hiện hành: từ 75% đến 100% Sangiovese, tối đa 10% Canaiolo, và tối đa 20% các giống đỏ được duyệt như Cabernet Sauvignon hay Merlot.

Về nhãn, có hai chữ cần biết:

• Riserva — ủ tối thiểu 24 tháng, cồn tối thiểu 12,5%.
• Superiore — quy định sản xuất chặt hơn bản thường, cồn tối thiểu 12%.

Tám tiểu vùng

Bên trong tên gọi Chianti có tám khu được chỉ định, trong đó Chianti Classico là vùng lõi lịch sử. Các khu khác gồm Rufina, Colli Fiorentini, Colli Senesi và vài khu nữa. Chai ghi kèm tên khu thường là chai được chăm hơn chai chỉ ghi Chianti trơn.

Kho đang có gì

Tenute di Fraternita Ser Mariotto Chianti Riserva — bản Riserva pha Sangiovese với Cabernet Sauvignon, đúng khuôn cho phép tối đa 20% giống đỏ được duyệt. Chữ Riserva nghĩa là chai đã nằm tối thiểu hai năm trước khi ra thị trường.

Rót một chai

• Nhiệt độ — 16 đến 18 độ C.
• Mở trước — khoảng 30 phút với bản Riserva.
• Ăn với gì — mì sốt cà chua, pizza, bò bít tết, thịt nguội, phô mai cứng. Độ chua cao của Sangiovese sinh ra để đi cùng dầu mỡ và cà chua.
• Đừng làm gì — đừng uống một mình khi chưa quen; tách khỏi bàn ăn, Sangiovese dễ bị thấy là chua và gắt.

Chọn chai nào

• Bữa Ý ở nhà — đây là chai đa dụng nhất của cả vùng Toscana.
• Làm quà — bản Riserva là cái tên người nhận sẽ nhận ra ngay.
• Muốn chai mượt hơn, ít chua hơn — chọn bản có pha Cabernet Sauvignon hoặc Merlot.