Toscana

Toscana là vùng vang được biết đến nhiều nhất nước Ý, với 11 DOCG và 41 DOC. Gần như tất cả xoay quanh một giống nho duy nhất: Sangiovese.

Sangiovese

Đây là giống nho được trồng nhiều nhất nước Ý, và Toscana là nơi nó thể hiện rõ nhất. Rượu từ Sangiovese có màu không đậm — thường là đỏ ruby trong, khiến người mới hay đoán nhầm là nhẹ. Trong miệng thì ngược lại: độ chua rất cao, tannin rõ, mùi anh đào chua, mận đỏ, cà chua phơi, thảo mộc khô và một nét đất.

Chính độ chua ấy làm nên giá trị của nó ở bàn ăn. Rượu Toscana không được làm để uống một mình — nó được làm để đi cùng dầu ô liu, cà chua, thịt nướng và phô mai cứng.

Chianti và Chianti Classico

Đây là chỗ cần phân biệt.

• Chianti — tên gọi rộng, trải khắp trung tâm Toscana. Từ năm 1996, rượu phải có tối thiểu 75% Sangiovese.
• Chianti Classico — vùng lõi lịch sử nằm giữa Firenze và Siena, với quy định chặt hơn: tối thiểu 80% Sangiovese. Nhãn có hình con gà trống đen — gallo nero.

Thêm chữ Riserva nghĩa là chai được ủ lâu hơn trước khi bán ra, và thường lấy nho từ những khoảnh tốt hơn.

Brunello di Montalcino

Quanh thị trấn đồi Montalcino ở phía nam, một dòng Sangiovese địa phương cho ra chai đậm và bền hơn hẳn. Luật đòi rượu phải ủ ít nhất bốn năm trước khi bán ra, bản Riserva là năm năm.

Đây là một trong những chai vang đỏ sống lâu nhất nước Ý: chai tốt thường cần mười năm mới vào độ và sống được vài chục năm. Đừng mở một chai Brunello trẻ nếu chưa chuẩn bị món ăn cho nó.

Super Tuscan — khi làm sai luật lại thành hay

Thập niên 1970, một số nhà làm rượu Toscana bắt đầu pha Cabernet Sauvignon và Merlot vào rượu của mình, hoặc bỏ hẳn Sangiovese. Theo luật DOC lúc đó, những chai ấy không được mang tên gọi nào cả — chúng bị xếp xuống bậc vino da tavola, tức rượu bàn ăn, bậc thấp nhất.

Nhưng chúng ngon, và bán rất chạy. Báo chí rượu gọi chúng là Super Tuscan.

Chai được coi là Super Tuscan đầu tiên là Sassicaia — làm từ năm 1944 nhưng chỉ bán ra thị trường từ 1971. Tignanello theo sau năm 1978. Về sau luật phải chạy theo thực tế: bậc IGT ra đời để chứa nhóm rượu này, và vùng Bolgheri được lập tên gọi riêng.

Với người mua hôm nay, ý nghĩa thực dụng là: một chai ghi Toscana IGT không hề thấp cấp. Nó chỉ nghĩa là nhà làm rượu chọn không bị bó bởi quy định giống nho — và trong số đó có cả những chai đắt nhất nước Ý.

Kho đang có gì

Ở đỉnh là Brunello di Montalcino của Madonna Nera.

Về Chianti có Ser Mariotto Chianti Riserva của Tenute di Fraternita, cùng chai Questua Rosso Toscano của cùng nhà.

Nhóm mang tên gọi Toscana rộng có I Coltri của Melini, Monna Lisa Toscana Rosso, và S.to Ippolito của Cantine Leonardo da Vinci.

Về giống nho, Sangiovese có trong hầu hết số chai, kèm Merlot và Cabernet Sauvignon ở một nửa — đúng bức tranh Toscana đương đại.

Rót một chai Toscana

• Nhiệt độ — 16 đến 18 độ C.
• Mở trước — Chianti khoảng 30 phút; Brunello trẻ thì một tới hai tiếng.
• Ăn với gì — bò bít tết kiểu Firenze, mì sốt cà chua, pizza, thịt nguội, phô mai Pecorino. Độ chua cao của Sangiovese cắt dầu mỡ rất tốt.
• Đừng làm gì — đừng uống Sangiovese không kèm đồ ăn nếu chưa quen. Tách khỏi bàn ăn, nó dễ bị thấy là chua và gắt.

Chọn chai nào

• Bữa cơm Ý ở nhà — Chianti. Đây là chai đa dụng nhất của vùng.
• Dịp quan trọng — Brunello di Montalcino.
• Muốn chai mượt, ít chua hơn — một chai Toscana IGT có pha Merlot.
• Làm quà — Chianti Riserva hoặc Brunello. Cả hai đều là cái tên người nhận sẽ nhận ra.