Castilla

Chữ Castilla đứng một mình trên nhãn rượu Tây Ban Nha thường là hạng Vino de la Tierra de Castilla — bậc vùng rộng, tương đương vin de pays của Pháp hay IGT của Ý. Nó phủ vùng Castilla-La Mancha ở miền trung nước này, quanh và phía nam Madrid.

Đừng nhầm với Castilla y León — đó là vùng khác hẳn, nằm ở phía bắc bên sông Duero.

Vùng vườn nho liền khoảnh lớn nhất thế giới

Ngay giữa vùng này là DO La Mancha, và đây là khu vực trồng nho liền khoảnh lớn nhất thế giới: hơn 190.000 hecta vườn nho, trải trên 182 xã thuộc bốn tỉnh Albacete, Ciudad Real, Cuenca và Toledo.

Con số ấy giải thích gần như mọi thứ về rượu ở đây. Đây là vùng làm rượu với quy mô rất lớn, hạ tầng lớn, và mặt bằng giá thấp hơn hẳn các vùng có tên tuổi. Với người mua, đó là chỗ tìm chai uống hằng ngày với giá dễ chịu.

Đất và trời khắc nghiệt

Khí hậu La Mancha thuộc hàng khắc nghiệt nhất trong các vùng rượu châu Âu: mùa hè dài và nóng, mùa đông lạnh, nhiệt độ dao động từ âm 15 độ C tới 45 độ C. Vùng nhận khoảng 3.000 giờ nắng mỗi năm nhưng lại khô hạn vì gió địa phương cuốn hết hơi ẩm đi.

Đất khá đồng nhất trên diện rộng: đất sét pha cát màu nâu đỏ, nghèo chất hữu cơ nhưng giàu vôi. Đất nghèo buộc cây nho phải vật lộn, và vườn nho ở đây thường trồng thưa để mỗi gốc có đủ nước.

Hai giống trong kho

• Tempranillo — giống đỏ tiêu biểu nhất Tây Ban Nha. Ở vùng này người ta còn gọi nó là Cencibel. Rượu cho mùi dâu chín, mận, chút lá thuốc và da thuộc, tannin vừa phải, dễ uống. Đây là kiểu Tempranillo mềm và thoải mái hơn bản Rioja hay bản Toro.
• Bobal — giống ít người biết nhưng là giống nho đỏ được trồng nhiều thứ hai Tây Ban Nha, với 61.524 hecta tính tới năm 2015. Quê gốc của nó là vùng Utiel-Requena thuộc Valencia, nơi nó chiếm khoảng 80% diện tích nho đỏ. Bobal cho rượu nhiều quả, độ cồn thấp — quanh 11 độ — và độ chua cao. Vỏ quả dày và đậm màu, phần thịt thì không màu.

Bobal lâu nay chủ yếu dùng làm rượu bán xá, nhưng gần đây các nhà làm rượu trồng ở độ cao trên 800 mét bắt đầu đối xử với nó nghiêm túc hơn và cho ra những chai đáng chú ý. Nếu thấy tên giống này trên nhãn thì đó là chai đáng thử — vừa lạ, vừa nhẹ hơn mặt bằng rượu Tây Ban Nha.

Vino de la Tierra nghĩa là gì

Đây là bậc dưới DO trong hệ tên gọi Tây Ban Nha. Quy định lỏng hơn: vùng lấy nho rộng hơn, danh sách giống được phép dài hơn, năng suất cho phép cao hơn.

Cách đọc thực dụng: chai Vino de la Tierra de Castilla gần như luôn là chai để uống ngay, không phải chai để cất. Đổi lại, giá của nó thường chỉ bằng một phần so với chai DO cùng giống nho — và với nhiều bữa ăn thường ngày thì đó mới là thứ cần.

Kho đang có gì

Ba chai:

• Allegranza Tempranillo 2019 — chai đỏ đơn giống.
• Allegranza Rosé — bản hồng cùng nhà, có Bobal trong thành phần. Độ chua cao tự nhiên của Bobal khiến nó rất hợp làm vang hồng.
• The Freaky Wines Tempranillo — chai Tempranillo với nhãn thiết kế đùa nghịch, thuộc nhóm rượu nhắm tới người uống trẻ.

Rót và chọn chai

• Đỏ — 15 đến 17 độ C. Chai Tempranillo trẻ ở tầm này rót hơi mát sẽ tươi hơn; không cần rót ra bình.
• Rosé — 8 đến 10 độ C.
• Ăn với gì — thịt nướng, xúc xích, pizza, bánh mì kẹp, món kho. Đây là nhóm rượu hợp bữa thường ngày hơn là bàn tiệc.
• Uống hằng ngày — chai Tempranillo. Đây là kiểu rượu mở ra uống ngay, không phải suy nghĩ.
• Trời nóng hoặc bữa nhẹ — chai Rosé.
• Đừng để dành — rượu ở bậc này làm để uống trong vòng hai tới ba năm, để lâu không hay hơn.