Western Cape

Nam Phi làm rượu từ rất sớm so với phần còn lại của Tân thế giới: vụ thu hoạch đầu tiên được ghi ngày 2 tháng 2 năm 1659, do Jan van Riebeeck tổ chức ở vùng Cape Town. Tới nay gần như toàn bộ vườn nho của cả nước vẫn nằm trong tỉnh Western Cape.

Con số hiện tại: khoảng 90.512 hecta vườn nho, hơn 2.600 nhà trồng và 536 hầm rượu, làm ra chừng 1,13 tỉ lít mỗi năm và tạo việc làm cho khoảng 269.000 người.

Wine of Origin — hệ bốn bậc

Nam Phi lập hệ tên gọi xuất xứ năm 1973, gọi là Wine of Origin. Hệ này có bốn bậc, từ rộng tới hẹp:

1. Geographical Unit — đơn vị địa lý. Western Cape chính là bậc này, bậc rộng nhất.
2. Region — vùng, ví dụ Coastal Region.
3. District — huyện, ví dụ Stellenbosch hay Paarl.
4. Ward — khoảnh, bậc hẹp nhất, ví dụ Jonkershoek Valley.

Đọc nhãn theo đúng thứ tự này là biết ngay nho lấy từ vùng rộng hay hẹp. Chữ Western Cape trên nhãn nghĩa là nho có thể đến từ bất cứ đâu trong tỉnh — thường là chai pha trộn nhiều nguồn ở tầm phổ thông. Càng xuống bậc hẹp, chai càng nói được nhiều về nơi nó ra đời.

Khác với hệ AOC của Pháp, Wine of Origin không quy định giống nho hay cách làm rượu. Nó chỉ bảo đảm một điều: những gì ghi trên nhãn về xuất xứ, giống nho và năm vụ là đúng.

Hai giống nho riêng của Nam Phi

Pinotage là giống lai giữa Pinot Noir và Cinsaut, được tạo ra ngay tại Nam Phi và tới nay là giống đỏ được trồng nhiều thứ hai của nước này. Nó không giống bố mẹ cho lắm: màu đậm, mùi mận chín, quả mọng đen, kèm nét khói và cà phê rang. Đây là chai để thử khi muốn uống một thứ không có bản sao ở đâu khác.

Chenin Blanc — người Nam Phi gọi là Steen — vốn là giống của thung lũng Loire bên Pháp, nhưng Nam Phi trồng nhiều tới mức thành giống trắng đặc trưng của mình: hơn 18% tổng diện tích vườn nho cả nước tính tới năm 2015. Rượu từ nó có độ chua cao, mùi táo xanh, lê và mật ong nhẹ, và làm được cả bản khô lẫn bản ngọt.

Kho đang có gì

Nhóm lớn nhất là Imbuko với bốn chai — Cabernet Sauvignon, Chenin Blanc, Sauvignon Blanc và Iswithi Pinotage. Đây là bộ khá đủ để nếm thử cả hai giống đặc trưng của Nam Phi trong cùng một lần.

Lanzerac — nhà ở vùng Stellenbosch — góp một chai Chardonnay và một chai Reserve. Van Zijl có hai chai dòng Ink: Blue Ink Reserve Red Blend và Red Ink Reserve Shiraz.

Về bậc tên gọi, phần lớn số chai nằm trong Coastal Region, trong đó có các chai mang tên huyện Wellington và Stellenbosch.

Rót một chai Nam Phi

• Đỏ — 16 đến 18 độ C, rót ra bình khoảng 30 phút.
• Trắng — 8 đến 10 độ C. Chenin Blanc rót lạnh quá sẽ mất phần mùi mật ong, nên đừng để dưới 8 độ.
• Ăn với gì — Pinotage hợp thịt nướng than và món hun khói; Chenin Blanc hợp gà luộc, hải sản hấp, và cả món hơi cay; Shiraz hợp thịt đỏ đậm gia vị.
• Để dành — phần lớn chai ở tầm này làm để uống trong vòng ba tới năm năm.

Chọn chai nào

• Muốn uống thứ chưa từng uống — Pinotage. Không nước nào khác làm giống này ra hồn.
• Đồ ăn Việt có vị chua cay — Chenin Blanc. Độ chua cao và thân rượu vừa phải khiến nó hợp mâm cơm Việt hơn nhiều loại trắng khác.
• Bữa thịt nướng — Shiraz hoặc chai pha trộn đỏ dòng Reserve.
• Mua thử một vùng mới — Nam Phi có mặt bằng giá thấp hơn Pháp và Ý ở cùng mức chất lượng, nên rủi ro mua hớ thấp.