Marlborough

Marlborough nằm ở mũi bắc đảo Nam của New Zealand, và là vùng làm rượu duy nhất trong lịch sử hiện đại đã tạo ra một phong cách mà cả thế giới phải bắt chước. Vườn nho thương mại quy mô lớn đầu tiên chỉ mới trồng năm 1973, do hãng Montana thực hiện. Chưa tới năm mươi năm sau, vùng này làm khoảng ba phần tư lượng rượu của cả nước, chiếm 70% diện tích vườn nho và 85% lượng rượu xuất khẩu.

Sauvignon Blanc Marlborough

Chai làm nên tên tuổi vùng là Cloudy Bay 1985, và từ đó tới nay giới rượu vẫn coi Sauvignon Blanc của Marlborough thuộc hàng hay nhất thế giới. Con số mở rộng diện tích nói lên phần còn lại: từ 4.516 hecta năm 2003 lên 23.102 hecta năm 2018 — gấp năm lần trong mười lăm năm.

Vì sao mùi ở đây rõ đến thế? Ba yếu tố cộng lại:

• Nắng nhiều nhưng không nóng — số giờ nắng cao vào loại nhất New Zealand, mà nhiệt độ vẫn mát vì ở vĩ độ cao.
• Đêm lạnh — gió biển mát thổi vào ban đêm giữ độ chua ở mức rất cao. Chính độ chua ấy làm rượu có cảm giác sắc và tươi.
• Đất sỏi thoát nước — nền phù sa sỏi cuội do sông cổ bồi, thoát nước nhanh nên gốc nho không lấy quá nhiều nước.

Kết quả trong ly rất dễ nhận: mùi chanh dây, ổi, bưởi, ớt chuông xanh và cỏ vừa cắt; độ chua cao ròn rã; hậu vị sạch. Ai đã nếm một lần thì lần sau nhận ra ngay cả khi nếm mù.

Ba tiểu vùng

• Wairau Valley — đồng bằng bồi quanh thị trấn Blenheim, nơi khởi đầu của vùng. Rượu ở đây thiên về quả nhiệt đới: chanh dây, ổi, xoài.
• Awatere Valley — phía đông nam, gần biển hơn và cao hơn, chiếm khoảng một phần ba diện tích trồng. Lạnh và gió hơn, nên rượu sắc hơn, nhiều nét thảo mộc, cà chua xanh và khoáng.
• Southern Valleys — các sườn dốc hướng bắc trong dãy Wither Hills. Đất nhiều sét hơn, hợp Pinot Noir hơn là Sauvignon Blanc.

Marlborough được đăng ký làm chỉ dẫn địa lý chính thức năm 2018, và có thêm bộ chuẩn riêng mang tên Appellation Marlborough Wine để chống việc mượn tên.

Không chỉ có Sauvignon Blanc

Hai giống còn lại đáng chú ý ở vùng này là Pinot Noir — thanh, nhiều quả đỏ, tannin nhẹ, uống mát tay ở 14 tới 16 độ — và Riesling khô, với độ chua cao và mùi chanh, hoa cỏ và một nét dầu hoả rất đặc trưng khi rượu có tuổi.

Kho đang có gì

Về Sauvignon Blanc có Kim Crawford — một trong những cái tên xuất khẩu mạnh nhất của vùng — cùng Mussel Bay, Nau Mai và Satellite của Spy Valley.

Ngoài ra có Kim Crawford Pinot Noir và Little Beauty Dry Riesling, đủ để thấy vùng này không chỉ làm một thứ.

Rót một chai Marlborough

• Nhiệt độ — 8 đến 10 độ C cho Sauvignon Blanc và Riesling; 14 đến 16 độ C cho Pinot Noir.
• Không cần rót ra bình — mở là uống. Đây là kiểu rượu sống bằng sự tươi mới.
• Uống trong bao lâu — Sauvignon Blanc ngon nhất trong một tới hai năm sau vụ. Đừng để dành.
• Ăn với gì — hàu, sò, mực, gỏi cuốn, nộm, salad, phô mai dê. Với mâm cơm Việt thì đây là một trong những chai dễ ghép nhất: độ chua cao đứng vững trước nước mắm, chanh và rau thơm.

Chọn chai nào

• Bữa hải sản — Sauvignon Blanc Marlborough. Không có lựa chọn nào an toàn hơn.
• Người mới tập uống vang — chai trắng ở đây dễ thích ngay từ ly đầu, vì mùi rõ và không có tannin.
• Trời nóng — cũng câu trả lời ấy, ướp lạnh kỹ.
• Muốn đỏ nhưng nhẹ — Pinot Noir Marlborough, uống hơi mát tay.